WSPÓŁCZESNOŚĆ – OPRACOWANIE MATURALNE DO MATURY Z JĘZYKA POLSKIEGO 2027 EBOOK

WSPÓŁCZESNOŚĆ – OPRACOWANIE MATURALNE DO MATURY Z JĘZYKA POLSKIEGO 2027 EBOOK

KOMPENDIUM MATURALNE • EBOOK 11

JEDENASTA CZĘŚĆ SERII OPRACOWAŃ EPOK LITERACKICH SPRAWDZIANY24

Współczesność. Epoka przemian, kryzysu wartości, nowych języków literatury i człowieka próbującego odnaleźć się w świecie, który nieustannie się zmienia.

Po doświadczeniu wojny i okupacji literatura wchodzi w zupełnie nową rzeczywistość.

Świat po 1945 roku nie pozwala już wrócić do dawnych sposobów myślenia. Pojawiają się totalitaryzm, zimna wojna, PRL, gwałtowny rozwój technologii, przemiany społeczne, nowe filozofie i coraz więcej pytań dotyczących wolności, pamięci, tożsamości oraz miejsca człowieka we współczesnym świecie. Ebook obejmuje właśnie literaturę powojenną, PRL, totalitaryzm i nowe języki poezji.

Dlatego jedenastym ebookiem z serii „Kompendium Maturalne” jest szczegółowe opracowanie współczesności przygotowane z myślą o maturze z języka polskiego 2027.

To materiał, który pozwala uporządkować jedną z najbardziej rozbudowanych i różnorodnych części historii literatury.

JEDENASTY KROK W PRZYGOTOWANIU DO MATURY

Seria opracowań epok literackich prowadzi przez kolejne momenty historii kultury, pokazując, jak zmieniają się człowiek, społeczeństwo i sposób opisywania rzeczywistości.

Wojna i okupacja postawiły literaturę przed pytaniem o granice człowieczeństwa.

Współczesność idzie krok dalej.

Co dzieje się z człowiekiem po katastrofie?

Jak odbudować system wartości?

Jak funkcjonować w świecie totalitaryzmu?

Czy można zachować własną tożsamość w rzeczywistości podporządkowanej ideologii?

Co daje wolność i co może ją człowiekowi odebrać?

Jak technologia, kultura masowa i globalizacja zmieniają sposób myślenia?

To właśnie wokół takich pytań rozwija się literatura współczesna.

EPOKA, KTÓRA NIE MA JEDNEGO OBLICZA

Współczesność jest zupełnie inna niż wcześniejsze epoki.

Nie da się zamknąć jej w jednym haśle.

Obok doświadczenia wojny pojawia się rzeczywistość PRL-u.

Obok literatury totalitaryzmu – literatura egzystencjalna.

Obok problemów politycznych – pytania o pamięć, samotność, tożsamość, technologię i przyszłość człowieka.

W tle rozwijają się nowe kierunki filozoficzne i kulturowe: egzystencjalizm, dekonstrukcja, feminizm, zmienia się nauka, medycyna i sposób funkcjonowania społeczeństwa.

Dlatego współczesność nie jest epoką jednego problemu.

To epoka wielu równoległych pytań o człowieka.

OPRACOWANIE STWORZONE POD MATURĘ

W ebooku znajdziesz uporządkowany materiał, który pozwala przejść przez współczesność w logiczny sposób.

Całość została przygotowana tak, aby połączyć:

historię po 1945 roku → przemiany społeczne → filozofię → totalitaryzm → nowe formy literatury → najważniejsze utwory → motywy egzaminacyjne

Dzięki temu współczesność przestaje być ogromnym zbiorem nazwisk, książek i wydarzeń.

Zaczyna tworzyć spójną opowieść o człowieku funkcjonującym w świecie po wojnie, pod presją systemów politycznych, nowych idei oraz gwałtownego rozwoju cywilizacji.

LITERATURA, KTÓRA POKAZUJE CZŁOWIEKA PO KATASTROFIE

Jednym z najważniejszych pytań współczesności jest pytanie o to, czy po doświadczeniach XX wieku można jeszcze mówić o człowieku i wartościach tak jak wcześniej.

W ebooku ważne miejsce zajmuje Tadeusz Różewicz, którego twórczość pokazuje kryzys dawnych ideałów oraz potrzebę stworzenia nowego języka literatury.

W „Kartotece” pojawia się człowiek, który po wojnie nie potrafi odnaleźć swojego miejsca. Utwór pokazuje również kryzys komunikacji, rozpad wartości i problemy jednostki funkcjonującej w nowej rzeczywistości.

To właśnie współczesność zaczyna wyjątkowo mocno pytać:

Kim jesteśmy po doświadczeniu historii?

TOTALITARYZM, WOLNOŚĆ I JEDNOSTKA

Ważną częścią literatury współczesnej jest również problem człowieka żyjącego w systemie, który próbuje kontrolować nie tylko jego działania, lecz także sposób myślenia.

Dlatego w ebooku pojawiają się teksty związane z PRL-em, stanem wojennym oraz totalitaryzmem.

Jednym z przykładów jest „Profesor Andrews w Warszawie” Olgi Tokarczuk, w którym rzeczywistość stanu wojennego zostaje pokazana oczami cudzoziemca. Dzięki temu codzienność PRL-u staje się jeszcze bardziej absurdalna, obca i trudna do zrozumienia.

Materiał obejmuje również między innymi „Rok 1984”, „Raport o stanie wojennym” i inne teksty związane z mechanizmami władzy, ograniczeniem wolności oraz kondycją jednostki.

NOWE PYTANIA O CZŁOWIEKA

Literatura współczesna bardzo często skupia się na człowieku, który nie otrzymuje gotowych odpowiedzi.

Musi sam próbować określić:

kim jest,

w co wierzy,

jakie wartości są dla niego ważne,

jak powinien funkcjonować wobec innych,

jak zachować własną tożsamość.

Dlatego pojawiają się teksty pokazujące samotność, brak porozumienia, zagubienie oraz próbę odnalezienia sensu.

Współczesność nie przedstawia człowieka jako jednostki pewnej siebie i świata.

Pokazuje go jako kogoś, kto nieustannie szuka odpowiedzi.

LITERATURA, KTÓRA WYCHODZI W PRZYSZŁOŚĆ

Współczesność to także literatura, która zaczyna patrzeć znacznie dalej.

W ebooku znajduje się między innymi „Katedra” Jacka Dukaja – utwór science fiction osadzony w przyszłości, ale podejmujący fundamentalne pytania dotyczące wiary, nauki, sacrum i sensu istnienia.

To bardzo ważny element współczesnej literatury:

technologia się zmienia,

świat się zmienia,

ale podstawowe pytania człowieka pozostają.

Czy nauka może wyjaśnić wszystko?

Czy człowiek potrzebuje czegoś, co przekracza racjonalne poznanie?

Czy postęp oznacza zawsze rozwój?

Właśnie dlatego współczesność łączy tematy społeczne, filozoficzne i technologiczne.

JAK WYGLĄDA EBOOK W ŚRODKU?

PAMIĘĆ, HISTORIA I TOŻSAMOŚĆ

Jednym z ważnych problemów współczesnej literatury jest również pamięć.

Co zostaje po miejscach, ludziach i wydarzeniach, których już nie ma?

Czy przeszłość naprawdę znika?

Jak pamięć wpływa na tożsamość człowieka?

W „Miejscu” Andrzeja Stasiuka pojawia się właśnie refleksja nad przemijaniem, historią i pamięcią. Fizyczne miejsce może zniknąć, ale nadal pozostaje w świadomości ludzi.

To problem, który można później wykorzystywać w bardzo wielu kontekstach maturalnych.

TWÓRCY, KTÓRZY POKAZUJĄ RÓŻNE OBLICZA WSPÓŁCZESNOŚCI

Współczesność nie ma jednego głosu.

Dlatego ebook prowadzi przez twórczość bardzo różnych autorów.

Wśród nich znajdują się między innymi:

Tadeusz Różewicz
Czesław Miłosz
Miron Białoszewski
Zbigniew Herbert
Wisława Szymborska
Sławomir Mrożek
Olga Tokarczuk
Jacek Dukaj
Andrzej Stasiuk
Ryszard Kapuściński
Marek Nowakowski

oraz inni twórcy, których teksty pokazują różne problemy człowieka XX i XXI wieku. Najważniejsi twórcy i zakres materiału zostały wskazane już w samym opracowaniu.

MOTYWY, KTÓRE WYKORZYSTASZ NA MATURZE

Współczesność daje bardzo szeroką bazę problemów i motywów, które można później wykorzystać podczas pisania oraz interpretowania tekstów.

Najważniejsze z nich to:

✓ człowiek wobec systemu,
✓ wolność i zniewolenie,
✓ kryzys wartości,
✓ samotność i brak porozumienia,
✓ pamięć i historia,
✓ tożsamość jednostki,
✓ społeczeństwo i odpowiedzialność,
✓ totalitaryzm,
✓ język jako narzędzie komunikacji i manipulacji,
✓ przemijanie,
✓ technologia i przyszłość,
✓ wiara i nauka,
✓ jednostka wobec gwałtownych przemian świata.

To właśnie różnorodność współczesności sprawia, że materiał z tej epoki można później wykorzystywać w bardzo wielu różnych tematach.